Als lid van de jury van de Rietveldprijs 2024 schreef ik het juryverslag, dat is opgenomen in de bij de prijs horende publicatie. Onder de titel ‘Thuis in de stad’ doet de jury een oproep de focus op aantallen bij de huidige (woning)bouwopgave te verleggen naar het maken van een thuis.
Een greep uit het juryverslag, dat in zijn geheel is te lezen op de website van de Rietveldprijs:
‘Bij gebrek aan een langetermijnvisie voor de ruimtelijke ordening van Nederland zijn veel ruimtelijke opgaven, zoals de woningbouwopgave, de afgelopen jaren verworden tot welles-nietes-discussies en exercities over aantallen. In de retoriek van ‘bouwen, bouwen, bouwen’ lijkt de échte uitdaging, het bieden van een thuis in plaats van slechts een huis, naar de achtergrond te zijn verdwenen.’
‘Alle genomineerden verschaffen niet alleen de dagelijkse gebruiker een thuis, maar zijn ook thuis in de stad. Een goede buur. In de genomineerde projecten is dit op verschillende manieren bereikt: door op inventieve wijze te refereren aan het verleden, door bestaande gebouwen nieuw leven in te blazen, door groen toe te voegen in stenige buurten en door voorheen geïsoleerde gebieden bij de stad te betrekken. Kenmerkend voor alle projecten is het feit dat de opdrachtgevers en hun architecten zich respectvol opstellen ten opzichte van de omgeving. De architectuur overschreeuwt zijn omgeving niet, maar gaat erin op of voegt een nieuwe, betekenisvolle laag toe. De plannen vormen zo een vruchtbare voedingsbodem voor toekomstige ontwikkelingen. Ge(s)laagde architectuur inspireert op zijn minst om op een andere manier naar de omgeving te kijken en zet in het gunstigste geval aan om beter met de omgeving om te gaan.’
‘De jury vindt de transformatie van vakschool Nimeto nu al een klassieker. Het schoolbestuur toonde lef door de transformatieopgave in handen te leggen van een jonge architect en verder te kijken dan de grenzen van het schoolgebouw en ook de buurt mee te laten profiteren. Stichting Mevrouw Meijer ondersteunde het bestuur hierin en liet met gedegen onderzoek wederom zien dat sloop-nieuwbouw voor onze naoorlogse scholen vrijwel nooit de beste oplossing is. Architect Maarten van Kesteren besteedde enkele jaren van zijn leven aan het creëren van een sterk concept dat hij tot in de kleinste details uitwerkte. Met beperkte middelen maar met volle overgave hebben het schoolbestuur, Mevrouw Meijer en Maarten van Kesteren op sublieme wijze een bestaande school getransformeerd in een thuisbasis waar studenten kunnen floreren en het mbo wordt gevierd. Aan alle schoolbesturen, beleidsmakers, architecten en liefhebbers van architectuur in Nederland: ga erheen, laat je inspireren en vier het feestje mee!’
Vakschool Nimeto, de winnaar van zowel de Rietveldprijs als de Truus Schröderprijs en eerste pagina van het juryverslag. Foto: Wessel Spoelder