Na de Tweede Wereldoorlog werd Rijen volgens provinciaals besluit de hoofdkern van de gemeente Gilze en Rijen. Bureau Siebers en Van Dael was verantwoordelijk voor de stedenbouwkundige plannen voor Gilze en Rijen en voor veel van de nieuwe voorzieningen, waaronder het gemeentehuis in Delftse Schoolstijl / vroege Bossche Schoolstijl (1961, architect Wim van Dael). Het gemeentehuis bestond oorspronkelijk uit drie bouwvolumes: een carrévormig hoofdgebouw, een langwerpige zijvleugel op kolommen en een ranke toren met open lantaarn.
De colonnade onder de zijvleugel is in 1982 dichtgezet bij een uitbreiding door Frans Ruijs, die het bureau van Siebers en Van Dael voortzette. Hij voorzag het hoofdgebouw daarnaast van een nieuwe tweede verdieping. In deze bouwfase kreeg het gebouw (met name intern) een typische Bossche School uitstraling. Op diverse plekken in het gemeentehuis paste Ruijs de door Dom Hans van der Laan ontwikkelde verhoudingen van het plastische getal toe. Kleurspecialist Wim van Hooff was verantwoordelijk voor het gedempte kleurgebruik.
De centrale hal in het hoofdgebouw in 1961 en in 2024. Bij een renovatie / uitbreiding in 1982 werden de ronde kolommen ommetseld tot schijven en het spijlenhek van de galerij vervangen door een dichte balustrade. In deze bouwfase ontstond de typische Bossche School uitstraling. Foto links: Bouwkundig Weekblad 1962
In de toren valt daglicht op soms sprookjesachtige wijze naar binnen door de kleine vensters
Materiaalgebruik in het gemeentehuis
In 2000 is door architect Niko Dhondt in de zuidwesthoek van het complex een nieuw bouwdeel gerealiseerd. Het abstracte, doosvormige volume is bekleed met antracietkleurige keramische tegels en is op de begane grond voorzien van grote glaspuien. Hier bevindt zich sindsdien de gemeentebalie.
Het gemeentehuis krijgt deels een nieuwe functie. Als gevolg van de ambtelijke samenwerking tussen de gemeenten Alphen-Chaam, Baarle-Nassau en Gilze en Rijen verhuizen de medewerkers van de gemeente binnenkort naar een andere locatie. De bestuurszetel blijft wel in het gemeentehuis gevestigd. Een cultuurhistorische verkenning met waardestelling schept kaders voor de toekomstige omgang met het gebouw en zijn omgeving.
Het gehele onderzoek is hier te downloaden.
Het gemeentehuis in 2011. Foto’s: René de Wit voor de Architectuurgids MIdden-Brabant
Kunst aan en in het gemeentehuis: gevelschilden door Paul Grégoire, gedenksteen door Niel Steenbergen en wandschildering door Marius de Leeuw
Het gemeentehuis vormt het middelpunt van een stedenbouwkundige as van kerk tot kerk. Foto: gemeente Gilze en Rijen